Nang tuyến tiền liệt là gì? Có phải lành tính không?

Nang tuyến tiền liệt là một tình trạng không phổ biến nên thường khiến nam giới lo lắng khi mắc phải tình trạng này. Thực tế, đa số các trường hợp nang tiền liệt tuyến đều lành tính và không gây ảnh hưởng nếu được phát hiện sớm và theo dõi đúng cách. Vậy nang tuyến tiền liệt là gì, có nguy hiểm không và khi nào cần can thiệp? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tình trạng này.

Nang tuyến tiền liệt là gì?

Nang tuyến tiền liệt là tình trạng xuất hiện một hoặc nhiều túi dịch nhỏ bên trong hoặc xung quanh tuyến tiền liệt. U nang tuyến tiền liệt thường là lành tính, có khoảng 5-8% nam giới  mắc phải. (1)

Các nang tiền liệt tuyến có thể hình thành do bẩm sinh, tắc nghẽn ống tuyến hoặc viêm nhiễm trước đó. U nang tuyến tiền liệt có thể được phân thành 6 loại: 

• U nang đơn độc ở giữa.
• U nang ống dẫn tinh.
• U nang đơn giản hoặc đa u nang ở nhu mô.
• U nang nhiễm trùng hoặc xuất huyết phức tạp.
• U nang.
• U nang thứ phát do bệnh ký sinh trùng (2)

Nguyên nhân xuất hiện nang tiền liệt tuyến

Nguyên nhân gây ra nang tuyến tiền liệt chủ yếu là:

1. Yếu tố bẩm sinh

Một số người có nang tiền liệt tuyết ngày từ khi sinh ra do bất thường trong quá trình phát triển của tuyến tiền liệt.

2. Yếu tố bệnh lý

U nang tiền liệt tuyến có liên quan đến teo tuyến tiền liệt cũng như các yếu tố khác như bệnh viêm nhiễm, phì đại tuyến tiền liệt lành tính, tắc nghẽn ống dẫn tinh và ung thư.

Dấu hiệu nhận biết nang tuyến tiền liệt

U nang tiền liệt tuyến là một bệnh lý  không thường gặp ở nam giới, thường không có triệu chứng và chủ yếu được phát hiện tình cờ trong quá trình siêu âm. Tuy nhiên, nam giới có thể theo dõi và nhận biết các biểu hiện lâm sàng phụ thuộc vào kích thước của u nang.

1. Khi nang còn nhỏ

Ở giai đoạn đầu, u nang thường không có triệu chứng rõ ràng. Phần lớn người bệnh không cảm nhận được bất thường và chỉ phát hiện tình cờ khi siêu âm hoặc khám sức khỏe định kỳ. Trong một số ít trường hợp, có thể xuất hiện cảm giác khó chịu nhẹ ở vùng chậu nhưng không đáng kể.

2. Khi nang phát triển lớn

Các triệu chứng không giống nhau có thể xuất hiện bao gồm: nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát, viêm mào tinh hoàn, tiểu máu, tiểu mủ, tiểu không tự chủ, thiểu tinh trùng, khó chịu/nặng bụng dưới, bí tiểu hoặc táo bón, tắc nghẽn đường ra bàng quang, đau vùng đáy chậu, xuất tinh ra máu, xuất tinh đau, kích thích hoặc tắc nghẽn đường tiết niệu dưới, giảm thể tích tinh dịch, vô sinh, đau vùng chậu hoặc tiểu khó.

Khi nang tiền liệt tuyến có kích thước to sẽ ảnh hưởng đến chức năng tiểu tiện, thậm chí là gây đau.

Nang tuyến tiền liệt có nguy hiểm không?

Các u nang nhỏ thường vô hại, nhưng khi phát triển, chúng có thể gây cản trở việc tiểu tiện, gây đau và gây viêm. Trong một số trường hợp, các nang tiền liệt tuyến còn có thể chèn ép các mô xung quanh hoặc cản trở dòng chảy của dịch tuyến tiền liệt. Nếu không được điều trị, điều này có thể dẫn đến các triệu chứng mạn tính và cần điều trị phức tạp hơn.

1. Nang tiền liệt tuyến có phải là ung thư không?

Nang tuyến tiền liệt không phải là ung thư, chủ yếu là các túi chứa dịch lành tính. Trong đa số trường hợp, tình trạng này không nguy hiểm và không tiến triển thành bệnh ác tính. Tuy nhiên, nếu nang phát triển lớn hoặc gây triệu chứng như tiểu khó, đau vùng chậu, người bệnh vẫn nên đi khám để được kiểm tra và theo dõi, nhằm loại trừ các vấn đề khác liên quan đến tuyến tiền liệt.

2. Nang tiền liệt tuyến có gây vô sinh không?

Trong hầu hết các trường hợp, các u nang nhỏ không ảnh hưởng đến chức năng sinh sản. Tuy nhiên, nếu các nang này tăng dần kích thước hoặc có quá trình viêm nhiễm, sự tiết dịch của tuyến tiền liệt có thể bị cản trở, ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng. Trong những trường hợp như vậy, khả năng sinh sản có thể giảm. Do đó, nam giới cần thăm khám và điều trị kịp thời nếu cần thiết.

Phương pháp chẩn đoán y khoa chính xác

U nang tuyến tiền liệt rất hiếm gặp, thường không có triệu chứng và được phát hiện tình cờ trong các lần kiểm tra sức khỏe có chẩn đoán hình ảnh. Do đó, nam giới nên thăm khám tổng quát định kỳ để tránh bỏ sót các dạng u nang tiền liệt tuyến.

Quá trình khám bắt đầu bằng cuộc thăm khám với bác sĩ chuyên khoa tiết niệu. Trong buổi khám, bác sĩ sẽ làm rõ các triệu chứng, thu thập bệnh sử và tiến hành khám lâm sàng, sau đó xác định các xét nghiệm cần thiết để làm rõ chẩn đoán.

1. Chẩn đoán lâm sàng và khám thực thể

Bác sĩ khám tuyến tiền liệt bằng cách đưa ngón trỏ đeo găng tay vào trực tràng, đồng thời dùng tay kia sờ nắn vùng bụng dưới. Nếu cần, có thể nhẹ nhàng đẩy tuyến tiền liệt vào ống chậu để khám kỹ hơn qua trực tràng.

Nam giới nên báo cáo tình hình sức khỏe hoặc bất kỳ bất thường nào liên quan đến tuyến tiền liệt để bác sĩ có chẩn đoán chính xác và đưa phương pháp điều trị kịp thời.

Bình thường, tuyến tiền liệt có bề mặt nhẵn, độ săn chắc vừa phải nhưng không cứng, hơi di động và có đường giữa sờ thấy được. Khi tuyến tiền liệt có u nang, bên trong tuyến xuất hiện một hoặc nhiều túi nhỏ chứa dịch. Tình trạng này đa số là lành tính và không phải ung thư.

2. Chẩn đoán hình ảnh

Tùy thuộc vào tình trạng lâm sàng, các phương pháp chẩn đoán sau đây có thể được chỉ định:

• Siêu âm tuyến tiền liệt là một phương pháp cơ bản cho phép phát hiện u nang và đánh giá kích thước cũng như vị trí của nang tiền liệt tuyến.
• Siêu âm qua trực tràng (TRUS) để đánh giá chi tiết hơn
• Các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm như xét nghiệm máu, nước tiểu, nồng độ PSA… cũng được chỉ định
• Nếu cần thiết, có thể chụp MRI hoặc CT để làm rõ chẩn đoán chính xác sự hiện diện của u nang, đánh giá các đặc điểm của nó và loại trừ các bệnh lý khác về tuyến tiền liệt.

Các phương pháp điều trị nang tuyến tiền liệt hiệu quả nhất

Phương pháp điều trị u nang tiền liệt tuyến phụ thuộc vào kích thước nang, sự xuất hiện của các triệu chứng và kết quả khám bệnh. Trong một số trường hợp, chỉ cần theo dõi thường xuyên là đủ, nhưng nếu xuất hiện các triệu chứng hoặc có nguy cơ biến chứng, bác sĩ có thể chỉ định phương pháp điều trị thích hợp.

1. Theo dõi định kỳ (Nang nhỏ, không triệu chứng)

U nang nhỏ và không có triệu chứng thường không cần điều trị và chỉ cần theo dõi theo thời gian.

2. Dùng thuốc

Đối với u nang có triệu chứng, các lựa chọn điều trị có thể bao gồm dùng thuốc để giảm triệu chứng. Điều trị bằng thuốc được chỉ định khi người bệnh xuất hiện tình trạng viêm hoặc các bệnh đi kèm, bác sĩ kê đơn thuốc để giảm viêm và làm giảm các triệu chứng.

Bên cạnh dùng thuốc theo chỉ định, người bệnh có thể sử dụng các thảo dược được chiết xuất từ công nghệ hiện đại như Crateva nurvala, Pygeum africanum, Nettle root và Saw palmetto… thường được sử dụng để hỗ trợ giảm triệu chứng liên quan đến tuyến tiền liệt, đặc biệt khi có u nang kích thước lớn gây chèn ép. Đồng thời, các tinh chất này còn mang lại tác dụng kháng viêm, giảm sức cản niệu đạo, cải thiện triệu chứng đường tiểu dưới… nhờ đó cải thiện chất lượng cuộc sống cho nam giới.

3. Can thiệp phẫu thuật

Trong trường hợp nang lớn, gây chèn ép hoặc biến chứng, có thể cần can thiệp như:

• Dẫn lưu nang (hút dịch): Chọc hút là một thủ thuật xâm lấn tối thiểu, trong đó dịch được hút ra khỏi u nang, giúp giảm kích thước của u nang.
• Nội soi hoặc phẫu thuật loại bỏ nang: Phẫu thuật được thực hiện đối với các khối u lớn, triệu chứng nghiêm trọng hoặc khi các phương pháp khác không hiệu quả.

Việc lựa chọn phương pháp điều trị được hướng dẫn bởi các triệu chứng, sức khỏe tổng thể và sở thích của bệnh nhân.

Bác sĩ đang nội soi để điều trị u nang tuyến tiền liệt

Câu hỏi thường gặp

Những vấn đề xoay quanh tình trạng u nang tiền liệt tuyến ở đàn ông:

1. Nang tuyến tiền liệt kích thước bao nhiêu là to?

Kích thước tiền liệt tuyến thường được đánh giá qua siêu âm. Không có một con số “chuẩn tuyệt đối”, nhưng trên lâm sàng có thể phân loại tương đối như sau:

• Nhỏ: dưới 5mm thường không gây triệu chứng, chỉ cần theo dõi
• Trung bình: khoảng 5-10 mm, có thể bắt đầu gây khó chịu nhẹ
• Lớn: trên 10 mm (1 cm) được xem là nang lớn, có nguy cơ gây chèn ép và xuất hiện triệu chứng rõ hơn.

Khi nang vượt khoảng 2cm, khả năng gây tiểu khó, tiểu nhiều hoặc đau vùng chậu sẽ tăng lên và có thể cần can thiệp y tế.

2. Bệnh này có chữa khỏi hoàn toàn được không?

Nang ở tuyến tiền liệt là tình trạng lành tính và có thể điều trị khỏi hoàn toàn, đặc biệt khi được can thiệp ngoại khoa đúng chỉ định. Với các nang lớn gây ra triệu chứng, phương pháp can thiệp ngoại khoa như dẫn lưu hoặc nội soi có thể giúp loại bỏ nang hiệu quả, đồng thời cải thiện rõ rệt tình trạng tiểu tiện và khó chịu. Khả năng tái phát sau phẫu thuật rất thấp, nhưng người bệnh cần thăm khám định kỳ nhằm kịp thời xử lý.

3. Bị nang tuyến tiền liệt có kiêng quan hệ không?

Khi có nang ở tuyến tiền liệt, người bệnh không nhất thiết phải kiêng quan hệ hoàn toàn nếu không có triệu chứng khó chịu. Trong trường hợp nang nhỏ, việc sinh hoạt tình dục điều độ không gây ảnh hưởng. Tuy nhiên, nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau vùng chậu, khó chịu khi quan hệ hoặc đang có viêm nhiễm, nên hạn chế và thăm khám ngay để tránh làm tình trạng nặng hơn.

Nang tuyến tiền liệt phần lớn là tổn thương lành tính và không gây nguy hiểm nếu được phát hiện, theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, người bệnh không nên chủ quan, đặc biệt khi xuất hiện các triệu chứng bất thường. Đồng thời, nếu đã biết có u nang tiền liệt tuyến nam giới nên thăm khám định kỳ nhằm bảo vệ sức khỏe sinh lý và sinh sản nam giới hiệu quả hơn.