6 loại thuốc trị bí tiểu được bác sĩ kê đơn, giúp cải thiện bệnh

Bí tiểu không chỉ gây khó chịu mà còn có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng đường tiết niệu, tổn thương bàng quang,… khi không được điều trị kịp thời và đúng cách. Vậy bí tiểu uống thuốc gì để cải thiện? Bài viết này sẽ đề cập đến những nguyên nhân phổ biến gây bí tiểu và các loại thuốc trị bị tiểu thường được bác sĩ kê đơn.

Nguyên nhân phổ biến gây bí tiểu

Nguyên nhân chính gây bí tiểu là do tắc nghẽn, nhiễm trùng/viêm, tác dụng phụ của thuốc và vấn đề thần kinh. Cụ thể:

• Tăng sinh lành tính tuyến tiền liệt: Đây là nguyên nhân gây bí tiểu phổ biến nhất, chiếm khoảng 53% các trường hợp. Tuyến tiền liệt bao quanh niệu đạo kéo dài ra khỏi đáy bàng quang, bình thường có kích thước tương tự quả óc chó. Khi tuyến tiền liệt phát triển lớn hơn, sẽ chèn ép niệu đạo khiến nước tiểu không thể thoát ra dễ dàng, dẫn đến bí tiểu.
• Nhiễm trùng/ Viêm tuyến tiền liệt: Nhiều loại nhiễm trùng có thể dẫn đến phù niệu đạo hoặc bàng quang, gây bí tiểu cấp tính. Viêm tuyến tiền liệt cấp tính do vi khuẩn, viêm quy đầu/viêm bao quy đầu là những nguyên nhân nhiễm trùng phổ biến ở nam giới có thể gây bí tiểu.
• Do thuốc: Một số loại thuốc có thể góp phần gây bí tiểu. Có tới 10% các trường hợp bí tiểu ở nam giới có liên quan tới việc sử dụng các loại thuốc khác nhau và tác dụng phụ của chúng. Thuốc gây ra bí tiểu chủ yếu tác động lên thần kinh cơ, trong đó thuốc kháng cholinergic và thuốc chủ vận α-adrenergic có liên quan chặt chẽ nhất đến rối loạn này.
• Thần kinh: Chức năng tiết niệu bình thường phụ thuộc vào việc lưu trữ nước tiểu trong bàng quang mà không bị rò rỉ và khả năng làm rỗng bàng quang một cách tự nguyện. Những quá trình này phụ thuộc vào sự tác động giữa hệ thần kinh thực vật và thần kinh cơ thể trung ương, ngoại biên. Sự kết nối sai lệch hoặc gián đoạn trong các đường dẫn truyền này thường dẫn đến bí tiểu. (1)

Bí tiểu có thể dẫn đến nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc các biến chứng khác nếu không được điều trị kịp thời.

Danh sách các loại thuốc trị bí tiểu được bác sĩ kê đơn

Bí tiểu nên uống thuốc gì? Người bệnh sử dụng loại thuốc bí tiểu nào sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ bí tiểu. Các loại thuốc trị bí tiểu ở nam giới phổ biến là:

1. Nhóm thuốc chẹn alpha

Liệu pháp điều trị nội khoa cơ bản, hàng đầu là thuốc chẹn alpha để cải thiện bí tiểu do phì đại lành tính tuyến tiền liệt, đặc biệt là ở những người trên 60 tuổi. Tất cả các thuốc chẹn alpha đều có hiệu quả như nhau ở liều lượng tương đương.

Terazosin và doxazosin là các thuốc chẹn alpha có hiệu quả như nhau nhưng có nhiều tác dụng phụ về tim mạch (hạ huyết áp tư thế đứng) hơn. Vì vậy, nên sử dụng theo chỉ định của bác sĩ có chuyên môn và thường không được khuyến cáo cho tình trạng bí tiểu cấp tính.

Thuốc chẹn alpha làm giãn cơ trơn của bàng quang, cổ bàng quang và tuyến tiền liệt, từ đó giảm tình trạng chèn ép niệu đạo tuyến tiền liệt, giảm đáng kể sức cản dòng nước tiểu và cải thiện dòng nước tiểu.

Tuy nhiên, tác dụng phụ thường gặp khi sử dụng thuốc này là gây ra xuất tinh ngược, không xuất tinh, giảm độ cực khoái… (2)

Thuốc chẹn alpha cải thiện tỷ lệ đi tiểu nhưng cần 72 giờ để đạt hiệu quả đầy đủ.

2. Thuốc ức chế 5-alpha reductase

Finasteride hoặc dutasteride là chất ức chế 5-alpha reductase và hoạt động bằng cách ức chế quá trình chuyển đổi testosterone thành 5α-dihydrotestosterone (DHT). DHT là hormone chính gây ra phì đại tuyến tiền liệt. Bằng cách thu nhỏ kích thước tuyến tiền liệt, dutasteride cải thiện lưu lượng nước tiểu, giảm tỷ lệ bí tiểu và giảm nguy cơ phẫu thuật tuyến tiền liệt.

Hiệu quả của việc sử dụng thuốc này lên đến 25% và giảm tỷ lệ bí tiểu cấp tính ở nam giới mắc phì đại lành tính tuyến tiền liệt. Tuy nhiên, cần ít nhất 6 tháng để đạt hiệu quả và chỉ nên áp dụng ở tuyến tiền liệt có kích thước >30 g. Người bệnh cần điều trị trong hơn 1 năm để ngăn ngừa các đợt bí tiểu tái phát và giảm nhu cầu phẫu thuật tuyến tiền liệt.

3. Thuốc giãn cơ bàng quang và giảm co thắt cơ chóp bàng quang

Thuốc giãn cơ bàng quang và giảm co thắt cơ chóp bàng quang được sử dụng để điều trị bí tiểu nhờ làm dịu cơ bàng quang, ngăn chặn các cơn co thắt hoặc tăng cường các cơ xung quanh bàng quang để cải thiện khả năng kiểm soát. Một số loại thuốc phổ biến bao gồm thuốc kháng cholinergic (như oxybutynin, tolterodine, fesoterodine, darifenacin, solifenacin và trospium), thuốc chủ vận beta-3 (như mirabegron), và thuốc chống trầm cảm ba vòng (như imipramine). Ngoài ra, Botox (onabotulinumtoxinA) cũng có thể được sử dụng để tiêm vào bàng quang, giúp giảm co thắt.

4. Thuốc kháng sinh

Thuốc kháng sinh được chỉ định nếu tình trạng bí tiểu là do nhiễm trùng đường tiết niệu hoặc viêm tuyến tiền liệt.

Thuốc dân gian hỗ trợ điều trị bí tiểu

Bên cạnh các biện pháp điều trị hiện đại, người bị bí tiểu có thể áp dụng những bài thuốc dân gian để hỗ trợ cải thiện tình trạng này.

• Nước râu ngô: Theo Đông y, râu ngô có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu… nhờ đó có thể giúp hỗ trợ bài tiết nước tiểu. Mỗi ngày, bạn chỉ cần lấy 20g râu ngô tươi nấu nước uống như nước lọc.
• Bông mã đề: Bông mã đề có vị ngọt, tính mát thường dùng để điều trị chứng tiểu buốt, tiểu khó và hỗ trợ thông tiểu ở những trường hợp bí tiểu. Dùng 10–15g mã đề khô hoặc tươi, sắc với 300ml nước, uống 1–2 lần/ngày.
• Rau diếp cá: Rau diếp cá có công dụng kháng khuẩn, tiêu viêm, thích hợp để điều trị bí tiểu có liên quan đến viêm đường tiết niệu. Giã hoặc xay 30g rau diếp cá tươi, thêm ít nước rồi lọc lấy nước uống trong ngày.

Khi bị bí tiểu nhẹ, có thể sử dụng nước râu ngô để cải thiện tại nhà.

Khi nào có thể điều trị bằng thuốc tại nhà?

Bí tiểu uống thuốc gì và khi nào có thể điều trị tại nhà? Người bệnh có thể tự theo dõi và điều trị tại nhà bằng thuốc nếu bị bí tiểu mức độ nhẹ đến trung bình, không có dấu hiệu tắc nghẽn đường tiểu hoàn toàn. Mặt khác, việc điều trị tại nhà chỉ nên thực hiện khi nguyên nhân gây bí tiểu đã được xác định và có chỉ định từ bác sĩ.

Trong quá trình dùng thuốc tại nhà, người bệnh cần theo dõi sát các triệu chứng như số lần đi tiểu, lượng nước tiểu mỗi lần đi tiểu, cảm giác tiểu hết hay chưa, có xuất hiện đau hoặc sốt không…

Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế ngay khi có các triệu chứng như:

• Đột nhiên không thể đi tiểu, mặc dù có nhu cầu đi tiểu vì bàng quang đã đầy.
• Đau dữ dội ở vùng bụng dưới.
• Đầy hơi ở bụng dưới.

Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng bí tiểu nào khác như tiểu rắt, khó tiểu, tiểu nhiều lần hoặc rò rỉ nước tiểu… cũng cần trao đổi với bác sĩ. Bí tiểu cấp tính hay mạn tính đều có thể gây ra các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Nam giới bị bí tiểu nên gặp bác sĩ chuyên khoa Tiết niệu – Nam học càng sớm càng tốt.

Cách phòng ngừa bệnh bí tiểu hiệu quả

Áp dụng chế độ ăn uống lành mạnh, sử dụng các loại thảo dược đã được kiểm chứng và thay đổi lối sống có thể làm giảm nguy cơ mắc chứng bí tiểu và dùng thuốc bí tiểu. Cụ thể như sau:

• Uống đủ từ 2-2,5 lít nước mỗi ngày giúp duy trì hoạt động bình thường của thận và bàng quang, đồng thời hạn chế nguy cơ mắc sỏi thận và viêm nhiễm đường tiết niệu – những nguyên nhân thường gây bí tiểu.
• Bổ sung chất xơ từ trái cây tươi, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt giúp hỗ trợ tiêu hóa, giảm táo bón – yếu tố có thể chèn ép bàng quang gây khó tiểu. Đồng thời, hạn chế thức ăn mặn, cay, nhiều dầu mỡ để giảm kích thích bàng quang.
• Nam giới lớn tuổi hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên ưu tiên sử dụng các chiết xuất từ bộ 3 tinh chất vàng Pygeum Africanum, Saw Palmetto và Pumpkin Seed… để cải thiện các rối loạn tiểu tiện do phì đại tuyến tiền liệt như: bí tiểu, tiểu rắt (tiểu són), tiểu nhiều lần, tiểu không tự chủ, tiểu khó…
• Thói quen đi tiểu đúng lúc đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì chức năng bình thường của bàng quang. Trung bình, mỗi người đi tiểu từ 4-6 lần mỗi ngày. Việc nhịn tiểu thường xuyên và kéo dài có thể làm suy yếu các cơ bàng quang, dẫn đến các vấn đề về tiểu tiện.
• Tập luyện cơ sàn chậu sẽ giúp tăng cường sức mạnh cho các cơ xung quanh bàng quang. Đặc biệt là bài tập kegel sẽ ngăn ngừa tình trạng bí tiểu, nguyên nhân do bàng quang bị tụt nhẹ.

Bí tiểu không chỉ gây khó chịu trong sinh hoạt mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được xử lý đúng cách. Vì vậy, khi phát hiện, người bệnh nên sử dụng thuốc trị bí tiểu theo chỉ định của bác sĩ, đồng thời xây dựng chế độ sinh hoạt lành mạnh, uống đủ nước, vận động thường xuyên và kiểm soát tốt bệnh lý nền để nâng cao sức khỏe và chất lượng cuộc sống.